Dars xulosasi

• CRUD: Create (POST/INSERT), Read (GET/SELECT), Update (PUT-PATCH/UPDATE), Delete (DELETE/DELETE).
• SQLAlchemy modeli bazadagi jadval, Pydantic sxemasi kiruvchi/chiquvchi ma'lumot filtri.
• Field(min_length, max_length, gt, le) bilan validatsiya; xato bo'lsa 422.
• Create: db.add, commit, refresh, status 201.
• Update/Delete avval kitobni topadi (404) va egaligini tekshiradi (403).
• PATCH da model_dump(exclude_unset=True); HTML forma uchun Form.

Qo'shimcha ma'lumot

1. Nega avval topamiz?

O'chirishdan oldin topmasak, «yo'q» holatni 404 bilan aytib bo'lmaydi va egalikni tekshirib bo'lmaydi.

2. Service qatlami

Katta loyihada endpoint ichidagi baza kodi services/ ga ko'chiriladi: router faqat HTTP bilan, service biznes mantiq bilan shug'ullanadi.

3. Odatiy xatolar

commit ni unutish; await ni unutish; modelni to'g'ridan-to'g'ri javobda qaytarib, response_model bermaslik; egalikni tekshirmaslik.

Atamalar lug'ati

Atama	Ma'nosi
CRUD	Ma'lumot ustida to'rt amal
ORM	Obyektlar orqali bazadan foydalanish
Pydantic	Ma'lumotni tekshiruvchi kutubxona
response_model	Javob shakli sxemasi
HTTPException	Xato javobini qaytarish
Form	HTML forma ma'lumotini qabul qilish
model_dump	Pydantic obyektini lug'atga aylantirish
422	Validatsiya xatosi

Bilasizmi?

• exclude_unset=True PATCH ni xavfsiz qiladi: yuborilmagan maydon None bilan o'chib ketmaydi.
• 204 No Content javobda tana bo'lmaydi.
• UUID bilan resurs manzili taxmin qilishga qiyin.

Topshiriqlar

1. CRUD juftlash oson

C, R, U, D uchun HTTP metodlarini yozing.

Kutiladigan natija: POST, GET, PUT/PATCH, DELETE.

2. SQL juftlash oson

CRUD uchun SQL buyruqlarini yozing.

Kutiladigan natija: INSERT, SELECT, UPDATE, DELETE.

3. Model va schema oson

SQLAlchemy modeli va Pydantic sxemasi farqini 2 jumlada yozing.

Kutiladigan natija: Model — baza; sxema — kirish/chiqish.

4. Status kodlar oson

201, 204, 404, 422 kodlari qachon qaytishini yozing.

Kutiladigan natija: 4 ta holat.

5. Book modeli o'rta

Book modelini yozing (id UUID, title, author, pages, owner_id FK).

Kutiladigan natija: Migratsiyada books jadvali.

6. Field cheklovlari o'rta

pages uchun 1 dan 5000 gacha cheklov yozing va -5 yuborib natijani ko'ring.

Kutiladigan natija: 422 xatosi.

7. Create o'rta

POST /books ni yozing va 201 oling.

Kutiladigan natija: Javobda id bor.

8. Read o'rta

GET /books/{id} ni yozing; mavjud bo'lmagan id uchun 404 oling.

Kutiladigan natija: 404 va xabar.

9. Update qiyin

PATCH /books/{id} ni yozing; faqat title yuborganda boshqa maydonlar saqlansin.

Kutiladigan natija: Faqat title o'zgardi.

10. Delete qiyin

DELETE /books/{id} ni egalik tekshiruvi bilan yozing.

Kutiladigan natija: Egasiga 204, boshqasiga 403.

11. Xatoni toping qiyin

db.add(book) dan keyin commit yozilmagan. Nima bo'ladi?

Kutiladigan natija: O'zgarish bazaga yozilmaydi; await db.commit() kerak.

12. Category CRUD bonus

categories jadvali uchun xuddi shunday CRUD yozing (faqat admin yaratsin).

Kutiladigan natija: Kategoriya endpointlari ishlaydi.

O'zingizni tekshiring

1. CRUD nima?
2. Nega ikkita model kerak?
3. db.refresh() nima qiladi?
4. PUT va PATCH farqi?
5. 404 va 403 qachon qaytadi?
6. Field(gt=0) nima qiladi?
7. Form qachon ishlatiladi?

Uyga vazifa

Book CRUD endpointlarini yozing va Swagger da sinang (25 daqiqa). To'liq shart: uyga-vazifa.md.