Mavzu
Dars xulosasi
- Liderlik — lavozim emas, ta'sir doirasi va mas'uliyat; yo'nalish, resurs va standartlarni ta'minlaydi.
- Uslublar: avtoritar (inqiroz), demokratik (muhokama), situatsion (yetuk jamoa).
- Delegatsiya: natija, cheklov, resurs, erkinlik hududi, checkpoint.
- Mas'uliyat: ownership, erta signal (fakt, sabab, taklif, deadline), post-mortem, DoD.
- Vaqt: SMART maqsad, Eisenhower matritsasi, timeboxing, WIP limiti.
- Haftada 3 ta katta tosh; kalendar 60–70%; kun yakunida 3 yutuq, 1 to'siq, ertangi 1 ish.
Qo'shimcha ma'lumot
Ma'no, o'sish, avtonomiya
Motivatsiya uchligi: vazifa nima uchun kerak, undan nimani o'rganasiz, qayerda mustaqil qaror qilasiz.
Etik qarorlar
Har qaror ostida «qiymatni kim oladi, riskni kim ko'taradi?» degan savol turadi. Deadline uchun juniorni tunda ishlashga majburlash uzoq muddatda jamoani yemiradi.
OKR va KPI
Maqsadlar o'lchovli natija bilan qo'yiladi: Objective (nima) va Key Results (qanday o'lchanadi). KPI shaxsni hukm qilish uchun emas, jarayonni yaxshilash uchun.
«Yo'q» deyish
Maqsadga mos kelmaydigan so'rovni muloyim rad etish yoki muddatini qayta kelishish: professional yondashuv.
Atamalar lug'ati
| Atama | Ma'nosi |
|---|---|
| Ownership | Natijaga egalik qilish |
| Hisobdorlik | Faktlar bilan javob berish |
| Delegatsiya | Ishni aniq shartlar bilan topshirish |
| SMART | Maqsad mezonlari |
| Eisenhower | Muhim/shoshilinch matritsasi |
| Timeboxing | Vazifaga vaqt chegarasi |
| Pomodoro | Ish + tanaffus sikli |
| WIP | Ochiq ishlar soni |
| DoD | Definition of Done |
| Post-mortem | Xatodan o'rganish tahlili |
Bilasizmi?
- Qo'llanmaga ko'ra, kontekst almashinuvi juda qimmat: bir vaqtda bir nechta vazifa samaradorlikni keskin pasaytiradi.
- Pareto 80/20: natijaning katta qismi ko'pincha kichik sabab bilan bog'liq; profiling shu «tiqin» ni topadi.
- Burnout profilaktikasi vaqt boshqaruvining qismi: uyqu, dam olish va ish-hayot chegarasi.
Topshiriqlar
1. Liderlik uslublari oson
Uch liderlik uslubini va qachon qo'llanishini yozing.
Kutiladigan natija: Avtoritar, demokratik, situatsion.
2. Delegatsiya qismlari oson
Delegatsiyaning 5 qismini sanang.
Kutiladigan natija: Natija, cheklov, resurs, erkinlik, checkpoint.
3. Erta signal oson
Erta signalning 4 qismini yozing.
Kutiladigan natija: Fakt, sabab, taklif, deadline.
4. SMART oson
SMART ning har harfini 1 so'z bilan yozing.
Kutiladigan natija: Specific, Measurable, Achievable, Relevant, Time-bound.
5. SMART qiling o'rta
«Saytni tezlashtiramiz» ni SMART qiling.
Kutiladigan natija: Raqam va muddat bor.
6. Eisenhower o'rta
5 ta vazifani 4 kvadrantga joylang.
Kutiladigan natija: Sabab bilan joylashtirilgan.
7. DoD o'rta
O'z loyihangiz uchun 4 bandli Definition of Done yozing.
Kutiladigan natija: Kod, test, hujjat, monitoring.
8. Post-mortem o'rta
Bitta xato uchun 3 savolli post-mortem yozing.
Kutiladigan natija: Aybsiz tahlil.
9. Delegatsiya xabari qiyin
Bitta vazifa uchun to'liq delegatsiya xabarini yozing.
Kutiladigan natija: 5 qismli xabar.
10. Haftalik reja qiyin
3 ta katta tosh va fokus bloklar bilan haftalik reja tuzing.
Kutiladigan natija: Kalendar 60–70%.
11. Erta signal yozing qiyin
Vazifa kechikayotgani haqida erta signal yozing.
Kutiladigan natija: Raqam, sabab, reja, muddat.
12. OKR bonus
Bitta Objective va 2 ta Key Result yozing.
Kutiladigan natija: O'lchovli natijalar.
O'zingizni tekshiring
- Liderlik nima?
- Uch uslub?
- Delegatsiya tarkibi?
- Erta signal qismlari?
- SMART nima?
- Eisenhower matritsasi 4 kvadranti?
Uyga vazifa
Delegatsiya xabari va haftalik rejani yozing (25 daqiqa). To'liq shart: uyga-vazifa.md.
