Mavzu
Dars xulosasi
- Ikonka — interfeysda ma'lumot yoki harakatni ifodalovchi kichik rasm (jon, sozlamalar, savatcha).
- Ikonka turlari: axborot, interaktiv, o'yin (buyum), uslubiy, bezak, navigatsiya.
- Sprayt — o'yin olamidagi 2D tasvir: personaj, obyekt yoki fon; statik yoki animatsion bo'ladi.
- Rastr — piksellardan (kattalashtirilsa xiralashadi); vektor — shakllardan (sifat yo'qolmaydi).
- PNG — shaffof, sifatli rastr; spraytlar va o'yin ikonkalari uchun asosiy format.
- SVG — vektor; masshtablanadigan UI ikonkalar uchun.
- GIF — oddiy animatsiya, 256 rang.
- JPG — shaffoflik yo'q, sprayt uchun yaramaydi.
- Vositalar: Photoshop, Aseprite, Piskel (brauzerda, bepul); animatsiya — Spine, DragonBones.
- Bepul kutubxonalar: OpenGameArt, Kenney, CraftPix, Itch.io — litsenziyani albatta o'qing.
Qo'shimcha ma'lumot
1. Ikonka yoki sprayt?
| Ikonka | Sprayt | |
|---|---|---|
| Qayerda | interfeysda (UI) | o'yin olamida |
| Vazifa | ma'lumot, tugma | qahramon, obyekt, fon |
| Animatsiya | kam | ko'pincha |
Tanga o'yin olamida aylansa — sprayt; ekranning burchagida «tangalar soni» yonida tursa — ikonka.
2. Qaysi format?
- Qahramonning yurish kadrlari → PNG.
- Har qanday ekranda keskin bo'lishi kerak bo'lgan menyu belgisi → SVG.
- Menyudagi kichik aylanuvchi yulduzcha (veb-o'yin) → GIF.
- Fon fotosurat → JPG.
3. Yaxshi ikonkaning 4 qoidasi
- Oddiy, aniq siluyet.
- 32×32 px da ham tanilishi.
- To'plamda bir xil uslub: kontur qalinligi, yorug'lik yo'nalishi, palitra.
- Ma'nosi bir xil: bitta o'yinda «sozlamalar» doim bitta belgi.
4. Photoshop'da ikonka: qisqa yo'riqnoma
- New: 128×128 px, Transparent.
- Custom Shape Tool (U) → Shape rejimi → shakl tanlash → Shift bilan chizish.
- Fill — palitradan rang, Stroke — 4 px to'q kontur.
- Yangi qatlam → Clipping Mask → yuqori chapga yumshoq yorug'lik.
- File → Export → Export As → PNG, Transparency ✓.
5. Fayl nomlash
ikon_tanga_64.png, sprayt_qahramon_idle_32.png — tur, nom, o'lcham; bo'sh joysiz va lotin harflarida.
Atamalar lug'ati
| Atama | Ma'nosi |
|---|---|
| Ikonka | Interfeysdagi ma'lumot yoki harakat belgisi |
| Sprayt | O'yin olamidagi 2D tasvir yoki animatsiya |
| Rastr grafika | Piksellardan iborat tasvir |
| Vektor grafika | Matematik shakl va chiziqlardan iborat tasvir |
| Piksel | Rastr tasvirning eng kichik nuqtasi |
| Shaffoflik (alpha) | Tasvirning ko'rinmas (orqasi ko'rinadigan) qismi |
| PNG | Shaffoflikni qo'llaydigan sifatli rastr format |
| SVG | Masshtablanadigan vektor format |
| GIF | 256 rangli, animatsiyani qo'llaydigan format |
| Asset | O'yinda ishlatiladigan tayyor resurs (rasm, ovoz, model) |
| Litsenziya | Assetdan foydalanish shartlari (CC0, CC-BY) |
| Custom Shape Tool | Photoshop'da tayyor vektor shakllarni chizish asbobi |
Bilasizmi?
- «Sprayt» (sprite) so'zi inglizchada «parisi, kichik ruh» degan ma'noni bildiradi — ekranda «uchib yuruvchi» kichik rasmlar uchun shu nom berilgan.
- 1997-yilgi Quake o'yini spraytlar o'rniga to'liq uch o'lchovli modellardan foydalangan — bu 3D o'yinlar davrining boshlanishi edi.
- Kenney saytidagi minglab assetlar CC0 litsenziyasida — ularni hatto tijoriy o'yinlarda ham bepul ishlatish mumkin.
- SVG fayli aslida matn (XML): uni Bloknotda ochib, ichidagi koordinatalarni o'qish mumkin.
Topshiriqlar
1. Ikonka turini aniqlang oson
Turini yozing: yurak (jon), tishli g'ildirak, qilich, kompas strelkasi, ramka naqshi.
Kutiladigan natija: 5 ta to'g'ri javob.
2. Ikonka yoki sprayt? oson
Sevimli o'yiningizdan 3 ta ikonka va 3 ta spraytni toping va ajratib yozing.
Kutiladigan natija: 6 qatorli ro'yxat.
3. Formatni tanlang oson
To'rt holat uchun format tanlang: yurish kadrlari, menyu belgisi, menyudagi kichik animatsiya, fon fotosurat.
Kutiladigan natija: PNG, SVG, GIF, JPG va sabablar.
4. Rastr va vektor oson
Bitta oddiy shaklni Photoshop'da Brush bilan va Shape bilan chizing, 800% ga kattalashtirib solishtiring.
Kutiladigan natija: 2 ta skrinshot va 2 jumla xulosa.
5. Tanga ikonkasi o'rta
128×128 px shaffof hujjatda tanga ikonkasini chizing (doira, kontur, belgi, yorug'lik) va PNG ga eksport qiling.
Kutiladigan natija: ikon_tanga_128.png shaffof fonda.
6. Custom Shape bilan jon ikonkasi o'rta
Custom Shape Tool dan yurak shaklini olib, 10-dars palitrangiz ranglarida jon ikonkasini yarating.
Kutiladigan natija: ikon_jon_128.png.
7. Asset kutubxonasi o'rta
OpenGameArt yoki Kenney saytidan bitta sprayt paketini toping va uning litsenziyasini, formatlarini va muallifini yozing.
Kutiladigan natija: paket nomi, litsenziya, format, muallif.
8. Piskel bilan tanishuv o'rta
Piskel (brauzerda) da 16×16 px kalit ikonkasini chizing va PNG ga eksport qiling.
Kutiladigan natija: ikon_kalit_16.png.
9. 4 ikonkali to'plam qiyin
Bir uslubdagi 4 ikonka yarating: jon, tanga, kalit, sozlamalar. Kontur qalinligi va yorug'lik yo'nalishi bir xil bo'lsin.
Kutiladigan natija: 4 ta PNG va umumiy ko'rinish skrinshoti.
10. Kichik o'lcham sinovi qiyin
9-topshiriqdagi ikonkalarni 128, 64 va 32 px da eksport qiling. Qaysi biri 32 px da yomon taniladi va uni qanday soddalashtirdingiz?
Kutiladigan natija: 12 ta fayl va 3–4 jumla tahlil.
11. Format taqqoslash qiyin
Bitta ikonkani PNG, JPG va GIF formatlarida saqlang va fayl hajmi, shaffoflik va sifatini jadvalda taqqoslang.
Kutiladigan natija: 3 qatorli jadval va xulosa.
12. HUD ikonkalar paneli bonus
O'yin ekranining yuqori qismi uchun HUD panelini yarating: jon, tanga soni, mana va pauza tugmasi ikonkalari bilan.
Kutiladigan natija: 1920×200 px PNG panel.
O'zingizni tekshiring
- Ikonka va sprayt nimasi bilan farq qiladi?
- Ikonkalarning 6 turini sanab bering.
- Rastr va vektor grafikaning farqi nima?
- Nega spraytlar uchun PNG eng ko'p ishlatiladi?
- SVG qachon qulay?
- Piskel va Aseprite nima uchun kerak?
- Bepul kutubxonadan asset olishda nimaga e'tibor berasiz?
Uyga vazifa
O'z o'yiningiz uchun bir uslubdagi 4 ta ikonka (jon, tanga, kalit, sozlamalar) yarating, 10-dars palitrasidan foydalaning va ularni 64 va 32 px o'lchamlarda shaffof PNG ga eksport qiling. Batafsil: uyga-vazifa.md.
