---

Dars xulosasi

• grep naqsh bo'yicha qator qidiradi: -i, -n, -v, -c, -r, -E.
• Regex: ^ boshi, $ oxiri, . bitta belgi, * takror, [0-9] raqam.
• sed 's/eski/yangi/g' almashtiradi, sed -n '3,5p' qatorlarni tanlaydi.
• awk '{print $3}' ustun tanlaydi, $NF oxirgi ustun, -F: ajratgich.
• xargs chiqishni argumentga aylantiradi; qo'llanmadagi zanjir: ps aux | grep nginx | awk '{print $2}' | xargs kill -9.
• Zanjir: topish (grep), ajratish (awk), sanash (sort | uniq -c).

---

Qo'shimcha ma'lumot

1. Nega grep o'zini topadi?

ps aux | grep nginx da grep nginx jarayonining o'zi ham ro'yxatda chiqadi. grep [n]ginx naqshi bu muammoni hal qiladi.

2. sed bilan ehtiyotkorlik

sed -i faylni to'g'ridan-to'g'ri o'zgartiradi. Avval natijani ekranda tekshiring yoki -i.bak bilan nusxa oling.

3. Odatiy xatolar

Naqshni tirnoqsiz yozish; -E siz | ishlatish; awk da ustun raqamini adashtirish; kill -9 ni tekshirmasdan ishlatish.

---

Atamalar lug'ati

Atama	Ma'nosi
grep	Naqsh bo'yicha qator qidiradi
regex	Muntazam ifoda: matn naqshi
sed	Oqim muharriri
awk	Ustunlar bilan ishlovchi til
xargs	Chiqishni argumentga aylantiradi
PID	Jarayon identifikatori
stdin / stdout	Kirish va chiqish oqimlari
Heredoc	Matnni skriptda <<EOF bilan berish

---

Bilasizmi?

• grep nomi g/re/p (global regular expression print) buyrug'idan kelib chiqqan.
• awk nomi uch yaratuvchisi Aho, Weinberger va Kernighan familiyalaridan olingan.
• DevOps muhandislari loglarni aynan shu vositalar bilan tahlil qiladi.

---

Topshiriqlar

1. ERROR toping oson

app.log yarating va grep bilan ERROR qatorlarini chiqaring.

Kutiladigan natija: 2 ta qator.

2. Qator raqami oson

grep -n bilan login qatori raqamini toping.

Kutiladigan natija: 4: bilan boshlangan qator.

3. Hammasi INFO emas oson

INFO bo'lmagan qatorlarni chiqaring.

Kutiladigan natija: 3 ta qator.

4. Sanash oson

WARN qatorlari sonini grep -c bilan toping.

Kutiladigan natija: 1

5. Registr o'rta

grep -i error app.log va grep error app.log farqini tushuntiring.

Kutiladigan natija: Birinchisi topadi, ikkinchisi topmaydi.

6. Regex o'rta

user= dan keyin 3 harfli nomni (a.i) naqsh bilan toping.

Kutiladigan natija: user=ali qatori.

7. sed almashtirish o'rta

sed bilan user= ni foydalanuvchi= ga almashtiring.

Kutiladigan natija: Ekranda yangi matn, fayl o'zgarmagan.

8. awk ustun o'rta

awk bilan faqat vaqt (2-ustun) va daraja (3-ustun) ni chiqaring.

Kutiladigan natija: 10:00:01 INFO ko'rinishidagi qatorlar.

9. Daraja hisoboti qiyin

Darajalar bo'yicha sanoqni (sort | uniq -c) chiqaring.

Kutiladigan natija: 2 ERROR, 2 INFO, 1 WARN.

10. Foydalanuvchi ro'yxati qiyin

/etc/passwd dan faqat foydalanuvchi nomlarini awk -F: bilan oling va alifbo tartibida chiqaring.

Kutiladigan natija: Tartiblangan nomlar.

11. xargs bilan fayllar qiyin

find va xargs grep -l bilan ichida ERROR bor .log fayllarni toping.

Kutiladigan natija: Fayl nomlari ro'yxati.

12. Xavfsiz kill bonus

sleep 300 & ishga tushirib, ps aux | grep [s]leep | awk '{print $2}' | xargs kill bilan to'xtating.

Kutiladigan natija: Jarayon yo'qoladi.

---

O'zingizni tekshiring

1. grep -c nima qiladi?
2. ^ va $ nima?
3. sed 's/a/b/' nima qiladi?
4. awk da $NF nima?
5. xargs nima uchun kerak?
6. grep [n]ginx nima uchun yoziladi?
7. sort | uniq -c nima beradi?

---

Uyga vazifa

app.log ni tahlil qiluvchi tahlil.sh yozing (25 daqiqa). To'liq shart: uyga-vazifa.md.