Dars xulosasi

• Reverse-proxy mijoz so'rovini ichki ilovaga uzatadi.
• Nginx 80/443 da, ilova 127.0.0.1 da: tashqariga ochilmaydi.
• Konfig: server, listen, server_name, location, proxy_pass.
• Host, X-Real-IP, X-Forwarded-For/Proto sarlavhalari ilovaga kontekst beradi.
• sites-available → sites-enabled (symlink) → nginx -t → reload.
• upstream bilan bir nechta ilovaga yuk taqsimlanadi.

Qo'shimcha ma'lumot

sites-enabled

Faol saytlarga symlinklar.

round-robin

Standart yuk taqsimlash: navbat bilan.

TLS terminatsiya

HTTPS ni Nginx hal qiladi, ilovaga oddiy HTTP boradi.

Kesh

Statik fayllarga expires va Cache-Control.

Atamalar lug'ati

Atama	Ma'nosi
Nginx	Veb-server va reverse-proxy
Reverse-proxy	Teskari vositachi
server	Virtual xost bloki
location	Yo'l bo'yicha qoida
proxy_pass	Orqa manzilga uzatish
upstream	Orqa serverlar guruhi
symlink	Fayl havolasi
reload	Sozlamani yangilash

Bilasizmi?

• Nginx event-driven arxitekturada ishlaydi: kam xotira bilan ko'p ulanishga xizmat qiladi.
• Ko'p tashkilotlarda ilova portlari faqat 127.0.0.1 da tinglaydi, tashqariga faqat Nginx chiqadi.
• least_conn yukni eng kam band serverga yo'naltiradi.

Topshiriqlar

1. Reverse-proxy oson

Reverse-proxy nima? 1 jumla.

Kutiladigan natija: Ichki ilovaga uzatuvchi vositachi.

2. Portlar oson

80 va 443 qaysi protokollar?

Kutiladigan natija: HTTP va HTTPS.

3. O'rnatish oson

Nginx ni o'rnating va yoqing.

Kutiladigan natija: apt install, enable --now.

4. Fayllar oson

Konfig fayllari qayerda?

Kutiladigan natija: /etc/nginx/....

5. server bloki o'rta

app.local uchun 80-portda server bloki yozing.

Kutiladigan natija: listen, server_name.

6. proxy_pass o'rta

3000-portdagi ilovaga uzating.

Kutiladigan natija: proxy_pass http://127.0.0.1:3000;.

7. Sarlavhalar o'rta

Nega X-Forwarded-Proto kerak?

Kutiladigan natija: Ilova http yoki https ekanini biladi.

8. Symlink o'rta

Konfigni yoqing.

Kutiladigan natija: ln -s ... sites-enabled/.

9. Tekshirish qiyin

Konfigni qo'llash buyruqlari ketma-ketligi?

Kutiladigan natija: nginx -t && reload.

10. Xato topish qiyin

nginx -t xatosini o'qing va tuzating.

Kutiladigan natija: Aniq qator topildi.

11. Upstream qiyin

2 ta ilova uchun upstream yozing.

Kutiladigan natija: upstream, 2 ta server.

12. Mini-loyiha bonus

library-api ni Nginx orqasiga qo'ying va hisobot yozing.

Kutiladigan natija: Ishlaydigan konfig va curl -I.

O'zingizni tekshiring

1. Reverse-proxy nima?
2. proxy_pass nima?
3. Nega X-Forwarded-For?
4. nginx -t nima?
5. Upstream nima?
6. Konfigni qanday yoqasiz?

Uyga vazifa

Nginx reverse-proxy konfiguratsiyasini yozing (30 daqiqa). To'liq shart: uyga-vazifa.md.