Mavzu
Dars xulosasi
- Versiya nazorati tizimi (VCS) — har bir o'zgarishni saqlaydi: tarix, orqaga qaytish, jamoaviy ish.
- Git — kompyuterdagi versiya nazorati dasturi (Linus Torvalds, 2005).
- GitHub — Git repository'larini bulutda saqlaydigan sayt (github.com).
- Repository — loyiha papkasi va uning butun tarixi.
- Commit — loyihaning saqlangan holati: xabar, muallif, vaqt, ID.
- Branch — parallel ish yo'li; asosiysi
main. - README.md — loyiha tavsifi, Markdown'da yoziladi.
Qo'shimcha ma'lumot
1. Fotoapparat va foto-albom
Git — fotoapparat: loyihangizning har bir muhim holatini «suratga oladi» (commit). GitHub — onlayn foto-albom: suratlarni bulutda saqlaydi, do'stlaringizga ko'rsatadi va ular ham albomga qo'sha oladi. Fotoapparatsiz albom bo'sh, albomsiz suratlar faqat sizda qoladi.
2. Commit — o'yindagi saqlash nuqtasi
O'yinda qiyin bosqichdan oldin saqlaysiz: yutqazsangiz, shu joydan boshlaysiz. Commit ham shunday: kod buzilsa, oxirgi ishlagan commitga qaytasiz. Har commitda:
- xabar — nima o'zgardi;
- muallif — kim o'zgartirdi;
- vaqt — qachon;
- ID — noyob kod, masalan
a1b2c3d.
3. Yaxshi commit xabari
| Yomon | Yaxshi |
|---|---|
asdf | README ga loyiha maqsadi qo'shildi |
fix | Bo'lish xatosi tuzatildi |
yangi | Bosh sahifaga rasm qo'shildi |
4. Markdown — 1 daqiqada
markdown
# Katta sarlavha
</div>
<div class="blk">
## <Icon name="file-text" /> Kichik sarlavha
**qalin matn**
- ro'yxat bandi5. Birinchi repository
- + → New repository.
- Nom:
mening-birinchi-repom. - Public yoki Private.
- ✔ Add a README file → Create repository.
- README → qalam (Edit) → yozing → Commit changes.
6. Odatiy xatolar
- «Git va GitHub — bitta narsa» deb o'ylash.
- Commit xabariga
123yozish. - Repo nomida bo'sh joy va katta harflar ishlatish.
- Ochiq README'ga telefon raqami yoki uy manzilini yozish.
Atamalar lug'ati
| Atama | Ma'nosi |
|---|---|
| VCS | Versiya nazorati tizimi |
| Git | Kompyuterdagi versiya nazorati dasturi |
| GitHub | Git repository'lari uchun bulutli sayt |
| Repository (repo) | Loyiha papkasi va uning tarixi |
| Commit | Loyihaning saqlangan holati |
| Commit xabari | O'zgarishning qisqa tavsifi |
| Branch | Parallel ish yo'li (shox) |
| main | Asosiy branch nomi |
| README.md | Loyiha haqida tavsif fayli |
| Markdown | #, **, - belgilari bilan formatlash tili |
| Public / Private | Ochiq / yopiq repository |
Bilasizmi?
- Linus Torvalds Git'ning birinchi versiyasini 2005-yilda bir necha hafta ichida yozgan — Linux yadrosi ustida ishlayotgan minglab dasturchilar uchun.
- GitHub logotipidagi mushuk-sakkizoyoq «Octocat» deb ataladi.
- 2020-yilda GitHub ochiq kodlarning nusxasini Arktikadagi (Shpitsbergen oroli) yer osti omboriga ming yil saqlash uchun joylashtirgan — «Arctic Code Vault».
Topshiriqlar
1. Git yoki GitHub? oson
5 ta gapni ajrating: internetsiz ishlaydi; profil sahifasi bor; Linus Torvalds yaratgan; Microsoft'ga tegishli; commit qiladi. Kutiladigan natija: 5 ta javob.
2. Atamalar oson
Repository, commit, branch, README — har biriga bir jumlalik ta'rif yozing. Kutiladigan natija: 4 ta ta'rif.
3. Kundalik o'xshatish oson
Commit va branch uchun o'zingizning kundalik o'xshatishingizni toping. Kutiladigan natija: 2 ta o'xshatish.
4. VCS afzalliklari oson
Versiya nazorati tizimining 3 ta afzalligini yozing. Kutiladigan natija: 3 bandli ro'yxat.
5. Commit xabarlari o'rta
123, yangi, ishladi!!!, rasm xabarlarini aniq qilib qayta yozing. Kutiladigan natija: 4 ta yaxshi xabar.
6. Markdown o'rta
O'zingiz haqingizda Markdown'da qisqa README yozing: sarlavha, kichik sarlavha, qalin matn, 3 bandli ro'yxat. Kutiladigan natija: to'g'ri belgilangan matn.
7. Git va GitHub jadvali o'rta
5 mezon bo'yicha jadval: nima, qayerda, internet kerakmi, yaratuvchi, vazifasi. Kutiladigan natija: 5 qatorli jadval.
8. Public yoki Private? o'rta
(a) maktab portfoliosi; (b) shaxsiy kundalik; (c) sinf loyihasi kodi — qaysi biri qanday bo'lishi kerak? Kutiladigan natija: 3 ta asoslangan javob.
9. Birinchi repository qiyin
GitHub'da mening-birinchi-repom ni README bilan yarating va kamida 2 ta commit qiling. Kutiladigan natija: repo havolasi.
10. Commit tarixi qiyin
Repo'ingizning Commits sahifasini oching va har commitning xabari, vaqti va ID'sini yozing. Kutiladigan natija: jadval.
11. Muammoni hal qiling qiyin
4 ta referat_...docx fayli bor. Agar referat Git'da bo'lganida, bu muammo qanday hal bo'lardi? 4–5 jumla yozing. Kutiladigan natija: commit va tarix bilan tushuntirish.
12. Mashhur repo bonus
GitHub'da vscode yoki freeCodeCamp repository'sini toping: commitlar va yulduzchalar sonini, README mazmunini yozing. Kutiladigan natija: 3 ta ma'lumot.
O'zingizni tekshiring
- Versiya nazorati tizimi nima?
- Git va GitHub farqi nimada?
- Repository nima?
- Commit'da qanday ma'lumotlar saqlanadi?
- Branch nima uchun kerak?
- README.md nima va u qayerda ko'rinadi?
- Yaxshi commit xabari qanday bo'ladi?
Uyga vazifa
GitHub'da repository yarating (yoki daftarda «commit kartochkalari»ni chizing), README'ni Markdown'da to'ldiring va kamida 2 ta commit qiling. 20–30 daqiqa. Batafsil — haftalik uyga vazifada.
