Dars xulosasi

• Git'ni tekshirish: git --version; sozlash: git config --global user.name va user.email.
• git init — papkani repository'ga aylantiradi (yashirin .git papkasi).
• git status — fayllar holati: untracked, modified, staged.
• git add fayl (yoki git add .) — o'zgarishni staging'ga tayyorlash.
• git commit -m "xabar" — staging'dagi o'zgarishlarni saqlash.
• git log / git log --oneline — commitlar tarixi (eng yangisi yuqorida).
• Uch hudud: ishchi papka → staging → repository.

Qo'shimcha ma'lumot

1. Konvert va pochta qutisi

Ishchi papka — stol ustidagi qog'ozlar. git add — kerakli qog'ozlarni konvertga solish (staging). git commit — konvertni pochta qutisiga tashlash: endi u tarixda abadiy saqlanadi. Konvertga nimani solishni o'zingiz tanlaysiz — shuning uchun add va commit alohida qadamlar.

2. Terminalda kerakli 4 buyruq

Buyruq	Vazifasi
pwd	hozir qaysi papkadaman
ls	papkada nima bor
cd papka	papkaga kirish (cd .. — orqaga)
mkdir papka	yangi papka yaratish

3. To'liq jarayon

mkdir kundalik
cd kundalik
git init
# README.md yaratib, ichiga yozing
git status                         # Untracked: README.md
git add README.md
git commit -m "README qo'shildi"
git log --oneline                  # a1b2c3d README qo'shildi

4. git status nima deydi?

Xabar	Ma'nosi	Nima qilish kerak
Untracked files	yangi fayl, Git kuzatmayapti	git add
Changes not staged for commit	fayl o'zgargan	git add
Changes to be committed	commitga tayyor	git commit -m
working tree clean	hammasi saqlangan	dam oling

5. Odatiy xatolar

• add siz commit — «nothing added to commit».
• -m siz git commit — Vim muharriri ochiladi: Esc, :wq, Enter.
• .git papkasini o'chirish — butun tarix yo'qoladi!
• git config qilinmagan — Git ismingizni so'raydi.

Atamalar lug'ati

Atama	Ma'nosi
Terminal	Matnli buyruqlar oynasi
Git Bash	Windows uchun Git terminali
git config	Git sozlamalari (ism, email)
git init	Repository yaratish
.git	Tarix saqlanadigan yashirin papka
Ishchi papka	Fayllarni tahrirlayotgan joy
Staging	Commitga tayyorlangan o'zgarishlar hududi
Untracked	Git kuzatmayotgan yangi fayl
Modified	O'zgargan, hali tayyorlanmagan fayl
git log	Commitlar tarixi
Commit ID (hash)	Har commitning noyob kodi

Bilasizmi?

• Commit ID aslida 40 belgili uzun kod (masalan, a1b2c3d4e5...); --oneline uning faqat birinchi 7 belgisini ko'rsatadi — bu odatda farqlash uchun yetarli.
• «Git» so'zi inglizcha jargonda «injiq odam» degan ma'noni beradi — Linus Torvalds dasturini hazil bilan shunday atagan.
• Git barcha tarixni sizning kompyuteringizda saqlaydi — shuning uchun GitHub ishlamay qolsa ham, ishingiz yo'qolmaydi.

Topshiriqlar

1. Git bormi? oson

git --version buyrug'ini bajaring va natijani yozing. Kutiladigan natija: Git versiyasi raqami.

2. Sozlash oson

user.name va user.email ni sozlang, git config --list bilan tekshiring. Kutiladigan natija: 2 ta qator ko'rinadi.

3. Juftlang oson

init, status, add, commit, log ni vazifasi bilan juftlang. Kutiladigan natija: 5 ta juftlik.

4. Terminal oson

mkdir, cd, ls, pwd bilan mashq papkasini yarating, unga kiring va qayerda ekaningizni ko'rsating. Kutiladigan natija: papka yo'li yozilgan.

5. Birinchi repository o'rta

kundalik papkasida git init qiling va .git papkasini toping (yashirin elementlarni yoqib). Kutiladigan natija: .git papkasi skrinshoti.

6. Birinchi commit o'rta

README.md yarating, add va commit qiling. Har qadamdan keyin git status ni yozing. Kutiladigan natija: 3 ta status natijasi.

7. Status o'qish o'rta

4 ta status xabari (untracked, not staged, to be committed, clean) uchun «nima qilish kerak»ni yozing. Kutiladigan natija: 4 ta javob.

8. Uch hudud o'rta

Ishchi papka, staging va repository'ni chizing va strelkalarga buyruqlarni yozing. Kutiladigan natija: sxema.

9. Uch commit qiyin

kundalik ga yana 2 ta commit qo'shing va git log --oneline natijasini yozing. Kutiladigan natija: 3 qatorli tarix.

10. Xatoni toping qiyin

O'quvchi git commit -m "yangi fayl" yozdi va «nothing added to commit» xabarini oldi. Sabab nima? Tuzating. Kutiladigan natija: git add unutilgan.

11. Tarix detektivi qiyin

git log (to'liq) natijasidan eng birinchi commitning muallifi, sanasi va xabarini toping. Kutiladigan natija: 3 ta ma'lumot.

12. git diff bonus

Faylni o'zgartirib, git diff bilan o'zgarishni ko'ring va nimani ko'rganingizni tushuntiring. Kutiladigan natija: skrinshot va izoh.

O'zingizni tekshiring

1. Git o'rnatilganini qanday tekshirasiz?
2. Nega git config kerak?
3. git init dan keyin papkada nima paydo bo'ladi?
4. git add va git commit farqi nimada?
5. Staging nima?
6. git status dagi «Untracked» nimani bildiradi?
7. git log --oneline da eng yangi commit qayerda?

Uyga vazifa

kundalik repository'sini kamida 4 ta commit bilan davom ettiring va git log --oneline natijasini saqlang. 20–30 daqiqa. Batafsil — haftalik uyga vazifada.