Dars xulosasi

• Funksiya: fun nom() { ... } shaklida e'lon qilinadi va nomi bilan chaqiriladi.
• Parametrlar: nom: Tur ko'rinishida; funksiya ichida ular val hisoblanadi.
• Standart qiymat: age: Int = 18 bo'lsa, argumentni tushirib qoldirish mumkin.
• Nomlangan argumentlar: displayUser("Tom", age = 28); tartib muhim emas.
• Qoida: birinchi nomlangan argumentdan keyin hammasi nomlangan bo'lishi kerak.

Qo'shimcha ma'lumot

Funksiya main dan tashqarida

Funksiyalar fayl darajasida (top-level) e'lon qilinadi va main dan chaqiriladi. E'lon qilish va chaqirish ikki xil amal.

Nega parametr o'zgarmas?

Argument qiymati funksiyaga nusxa sifatida o'tadi. Kotlin tasodifiy o'zgartirishlardan saqlash uchun parametrlarni val qiladi. Massiv elementini o'zgartirish esa mumkin.

Atamalar lug'ati

Atama	Ma'nosi
Funksiya	Nomlangan, qayta ishlatiladigan kod bloki
fun	Funksiya e'lon qilish kalit so'zi
Parametr	Funksiya e'lonidagi o'zgaruvchi
Argument	Chaqirishda beriladigan qiymat
Default qiymat	Berilmagan parametrning standart qiymati
Named argument	Nomi bilan berilgan argument
Top-level	Sinfdan tashqarida, fayl darajasidagi e'lon

Bilasizmi?

• Kotlinda main ham oddiy funksiya, faqat dastur aynan shundan boshlanadi.
• Android'da onCreate() kabi hayotiy sikl metodlari ham aslida funksiyalar.

Topshiriqlar

1. hello funksiyasi oson

hello() funksiyasini yozing: u «Hello Kotlin» chiqarsin. Uni ikki marta chaqiring.

Kutiladigan natija: Xabar ikki marta chiqadi.

2. showMessage oson

showMessage(message: String) funksiyasini yozing va 3 xil matn bilan chaqiring.

Kutiladigan natija: 3 ta xabar chiqadi.

3. Ism va yosh oson

displayUser(name: String, age: Int) funksiyasini yozing: «Tom, 36 yosh» ko'rinishida chiqarsin.

Kutiladigan natija: To'g'ri formatdagi qator.

4. Qo'shish oson

yigindi(a: Int, b: Int) funksiyasi ikki sonning yig'indisini chiqarsin. 3 xil juftlik bilan sinang.

Kutiladigan natija: Har juftlik uchun to'g'ri yig'indi.

5. Standart qiymat o'rta

displayUser da age ga standart 18 bering. displayUser("Bob") ni chaqiring.

Kutiladigan natija: Bob, 18 yosh.

6. Nomlangan argument o'rta

displayUser("Tom", position = "Manager", age = 28) chaqiruvini yozing va funksiyani to'ldiring.

Kutiladigan natija: Qiymatlar to'g'ri joylashadi.

7. Natijani bashorat qiling o'rta

Javob bering:

fun f(a: Int, b: Int = 5) = println(a + b)
f(2)
f(2, 10)

Kutiladigan natija: 7 va 12.

8. Tartib o'zgartirish o'rta

displayUser(age = 20, name = "Ali") chaqiruvi ishlaydimi? Sinab ko'ring.

Kutiladigan natija: Ishlaydi: nomlangan argumentlar tartibga bog'liq emas.

9. Xatoni toping qiyin

Nega xato? Tuzating:

fun double(n: Int) {
    n = n * 2
    println(n)
}

Kutiladigan natija: Parametr val; val k = n * 2 yangi o'zgaruvchi ishlatilgan.

10. Noto'g'ri chaqiruv qiyin

displayUser(name = "Tom", 28) nega xato bo'lishi mumkin? Qoidani yozing.

Kutiladigan natija: Nomlangandan keyin nomlanmagan argument bo'lmaydi.

11. Kalkulyator funksiyasi qiyin

hisobla(a: Double, b: Double, amal: String = "+") funksiyasini when bilan yozing.

Kutiladigan natija: +, -, *, / uchun to'g'ri natija.

12. Talaba kartasi bonus

talaba(ism, kurs = 1, guruh = "A") funksiyasini yozing va 4 xil chaqiruv usulini sinang.

Kutiladigan natija: 4 xil chaqiruv, hammasi to'g'ri.

O'zingizni tekshiring

1. Funksiya qanday e'lon qilinadi?
2. Parametr va argument farqi nima?
3. Parametrni funksiya ichida o'zgartirish mumkinmi?
4. Standart qiymat qanday beriladi?
5. Nomlangan argument nima?
6. Nomlangan argumentdan keyin qanday qoida bor?
7. Funksiyani chaqirish nima uchun kerak?

Uyga vazifa

salomlash, tekshir va talaba funksiyalarini yozing (20–30 daqiqa). To'liq shart: uyga-vazifa.md.