Dars xulosasi

• Sinf (class): obyekt chizmasi; xossalar va metodlardan iborat.
• Obyekt: sinfdan yaratilgan nusxa; new kerak emas (Person()).
• Metodlar: sinf ichidagi funksiyalar; obyekt.metod() bilan chaqiriladi.
• Primary konstruktor: sinf sarlavhasida, bitta (class Person(val name: String)).
• Secondary konstruktor: constructor(...) : this(...); init bloki obyekt yaratilganda ishlaydi.

Qo'shimcha ma'lumot

val va var konstruktor parametrida

class Person(val name: String, var age: Int) - parametr oldiga val yoki var yozilsa, u avtomatik xossaga aylanadi. Yozilmasa u faqat konstruktor ichida ishlatiladi.

Obyektlar mustaqil

tom va bob bir sinfdan yaratilsa ham o'z ma'lumotlariga ega: biriga o'zgartirish ikkinchisiga ta'sir qilmaydi.

Atamalar lug'ati

Atama	Ma'nosi
Class (Sinf)	Obyekt chizmasi
Object (Obyekt)	Sinfdan yaratilgan nusxa
Property (Xossa)	Obyektning ma'lumoti
Method (Metod)	Sinf ichidagi funksiya
Constructor	Obyekt yaratilganda ishlaydigan maxsus blok
Primary constructor	Sinf sarlavhasidagi asosiy konstruktor
Secondary constructor	Sinf ichidagi qo'shimcha konstruktor
init	Obyekt yaratilganda ishlovchi blok

Bilasizmi?

• Android'da MainActivity ham sinf: class MainActivity : AppCompatActivity().
• Kotlin'da bitta fayl ichida bir nechta sinf yozish mumkin.

Topshiriqlar

1. Bo'sh sinf oson

class Car e'lon qiling va undan val c = Car() obyektini yarating.

Kutiladigan natija: Dastur xatosiz ishlaydi.

2. Xossalar oson

Person ga name = "Undefined" va age = 18 xossalarini qo'shib, qiymatlarini chiqaring.

Kutiladigan natija: Undefined va 18.

3. Xossani o'zgartirish oson

tom.name = "Tom", tom.age = 37 qilib, natijani chiqaring.

Kutiladigan natija: Tom 37.

4. Ikki obyekt oson

tom va bob obyektlarini yarating, har biriga o'z ismini bering.

Kutiladigan natija: Obyektlar bir-biriga ta'sir qilmaydi.

5. sayHello o'rta

sayHello() metodini yozing: «Hello, my name is ...» chiqarsin.

Kutiladigan natija: Ism to'g'ri chiqadi.

6. personToString o'rta

personToString(): String metodi name, age yosh qaytarsin.

Kutiladigan natija: Tom, 37 yosh.

7. Primary konstruktor o'rta

class Person(val name: String, var age: Int) ni yozing va Person("Tom", 37) yarating.

Kutiladigan natija: Xossalar konstruktor orqali to'ldiriladi.

8. Natijani bashorat qiling o'rta

Javob bering:

class A(val x: Int) {
    init { println("init $x") }
}
A(5)

Kutiladigan natija: init 5.

9. Secondary konstruktor qiyin

constructor(name: String) : this(name, 18) qo'shing va Person("Bob") ni chaqiring.

Kutiladigan natija: age = 18.

10. Xatoni toping qiyin

Nega xato? Tuzating:

class P(val name: String) {
    constructor(n: String, a: Int) { }
}

Kutiladigan natija: Secondary this(...) bilan primary ga bog'lanmagan; : this(n) qo'shilgan.

11. init tartibi qiyin

Primary, init va secondary konstruktorlarga println qo'ying va ishlash tartibini kuzating.

Kutiladigan natija: Tartib: primary, init, secondary tanasi.

12. Student sinfi bonus

Student(ism, kurs) sinfini yozing: info() metodi, secondary konstruktor (kurs = 1) bilan.

Kutiladigan natija: 3 ta obyekt to'g'ri ishlaydi.

O'zingizni tekshiring

1. Sinf va obyekt farqi nima?
2. Obyekt qanday yaratiladi?
3. Xossa va metod nima?
4. Primary konstruktor qayerda yoziladi?
5. Secondary konstruktor qanday e'lon qilinadi?
6. this(...) nima uchun kerak?
7. init bloki qachon ishlaydi?

Uyga vazifa

Student, Car va init vazifalarini yozing (20–30 daqiqa). To'liq shart: uyga-vazifa.md.