Dars xulosasi

• with open(...) as f faylni avtomatik yopadi.
• Rejimlar: r o'qish, w yozish (o'chiradi), a qo'shish, x yaratish.
• write yozadi; \n yangi qator.
• O'qish: read, readline, readlines, for.
• encoding="utf-8" ni yozing.
• Fayl yo'q bo'lsa — FileNotFoundError ni ushlang.

Qo'shimcha ma'lumot

writelines

Qatorlar ro'yxatini yozadi.

os.path.exists

Fayl bormi — tekshiradi.

json

Lug'atni faylda saqlash.

seek(0)

Fayl kursorini boshiga qaytaradi.

Atamalar lug'ati

Atama	Ma'nosi
Fayl	Xotirada saqlanadigan ma'lumot
open()	Faylni ochish
with	Avtomatik yopuvchi blok
Rejim	Ochish maqsadi: r, w, a, x
write	Faylga yozish
read	Fayldan o'qish
encoding	Matn kodlanishi
FileNotFoundError	Fayl topilmadi

Bilasizmi?

• pathlib.Path yordamida fayl yo'llari bilan qulay ishlash mumkin (keyingi bosqichlarda).
• json moduli lug'at va ro'yxatlarni faylga yozish uchun qulay.
• Backend'da yozuvlar fayl o'rniga ma'lumotlar bazasiga (PostgreSQL) yoziladi.

Topshiriqlar

1. Fayl nima oson

Fayl nima uchun kerak?

Kutiladigan natija: Ma'lumotni saqlash.

2. with oson

with open ning afzalligi?

Kutiladigan natija: Fayl avtomatik yopiladi.

3. Rejimlar oson

4 ta fayl rejimini yozing.

Kutiladigan natija: r, w, a, x.

4. Yangi qator oson

Yangi qator belgisi qaysi?

Kutiladigan natija: \n.

5. w va a o'rta

w va a farqini yozing.

Kutiladigan natija: w o'chiradi, a qo'shadi.

6. Yozish o'rta

Faylga ism yozing.

Kutiladigan natija: write("Ali\n").

7. O'qish o'rta

Faylni qator-qator o'qing.

Kutiladigan natija: for qator in f.

8. strip o'rta

strip() nima qiladi?

Kutiladigan natija: Chetdagi bo'shliq va \n ni olib tashlaydi.

9. Xatoni ushlash qiyin

Fayl yo'q bo'lsa xabar bering.

Kutiladigan natija: except FileNotFoundError.

10. Funksiya qiyin

Yozuv qo'shadigan funksiya yozing.

Kutiladigan natija: yozuv_qosh(matn).

11. Raqamlash qiyin

Qatorlarni raqamlab chiqaring.

Kutiladigan natija: enumerate.

12. Kundalik bonus

Sana bilan yozadigan kundalik yozing.

Kutiladigan natija: Yozuvlar sana bilan saqlanadi.

O'zingizni tekshiring

1. Fayl rejimlari?
2. with nima uchun?
3. w va a farqi?
4. Fayl qanday o'qiladi?
5. FileNotFoundError nima?
6. utf-8 nima uchun?

Uyga vazifa

«Kundalik» dasturini yozing (30–40 daqiqa). To'liq shart: uyga-vazifa.md.